کاربردها
صنعت غذایی**: به عنوان یک نگهدارنده، طعمدهنده و مرطوبکننده در محصولات غذایی. 2. **صنعت دارویی**: در فراوری داروها و به عنوان حلال در فرمولاسیونهای دارویی. 3. **صنعت لوازم آرایشی**: در تولید کرمها، لوسیونها و دیگر محصولات بهداشتی.
ویژگی ها
فرمول شیمیایی**: C₃H₈O₂ - **وزن مولکولی**: 76.09 گرم بر مول - **نقطه جوش**: حدود 188 درجه سانتیگراد - **حلالیت**: بسیار محلول در آب، الکلها و بسیاری از حلالهای آلی
پروپیلن گلایکول USP | Propylene Glycol USP | PG USP
پروپیلن گلایکول USP (Propylene Glycol USP) یکی از مواد شیمیایی پرکاربرد و مهم در صنایع دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی، شیمیایی و تولیدی است. این ماده با نامهای Propylene Glycol، 1,2-Propanediol، Propane-1,2-diol و PG شناخته میشود و به دلیل قابلیت اختلاط با آب، قدرت حلکنندگی مناسب، خاصیت جذب رطوبت و ویسکوزیته مناسب، در طیف گستردهای از فرمولاسیونها مورد استفاده قرار میگیرد.
پروپیلن گلایکول USP دارای فرمول شیمیایی C₃H₈O₂، شماره CAS 57-55-6 و جرم مولکولی حدود 76.09 g/mol است. مونوگراف USP برای پروپیلن گلایکول حداقل 99.5٪ ماده C₃H₈O₂ را مشخص میکند.
پروپیلن گلایکول USP چیست؟
پروپیلن گلایکول یک ترکیب آلی از خانواده دیالها (Diols) است که بهصورت مایع شفاف، بیرنگ و ویسکوز وجود دارد. این ماده با آب بهخوبی مخلوط میشود و به همین دلیل در بسیاری از فرمولاسیونهای مایع بهعنوان حلال یا کمکحلال استفاده میشود.
وجود دو گروه هیدروکسیل در ساختار پروپیلن گلایکول باعث شده است که این ماده علاوه بر نقش حلال، خاصیت جذب و نگهداری رطوبت (Humectant) نیز داشته باشد.
گرید USP به این معناست که محصول برای انطباق با الزامات مشخصشده در مونوگراف USP مورد ارزیابی قرار میگیرد. بنابراین در کاربردهای حساس، بررسی COA، TDS و مشخصات همان بچ محصول اهمیت زیادی دارد.
مشخصات فنی پروپیلن گلایکول USP
| مشخصه | مشخصات |
|---|---|
| نام محصول | پروپیلن گلایکول USP |
| نام انگلیسی | Propylene Glycol USP |
| نام اختصاری | PG |
| نام شیمیایی | 1,2-Propanediol |
| نام دیگر | Propane-1,2-diol |
| فرمول شیمیایی | C₃H₈O₂ |
| شماره CAS | 57-55-6 |
| جرم مولکولی | 76.09 g/mol |
| گرید | USP |
| حداقل مقدار طبق مونوگراف USP | 99.5٪ |
| حالت فیزیکی | مایع |
| ظاهر | شفاف و بیرنگ |
| بو | بسیار کم / تقریباً بیبو |
| حلالیت در آب | کاملاً قابل اختلاط |
| چگالی معمول | حدود 1.03–1.04 g/cm³ |
| نقطه جوش | حدود 188°C |
| ماهیت | دیال / الکل دو عاملی |
| کاربرد اصلی | حلال، کمکحلال، هومکتانت، پلاستیسایزر و ماده کمکی فرمولاسیون |
| بستهبندی | مطابق موجودی و سفارش |
| COA | قابل ارائه مطابق بچ محصول |
| TDS | قابل ارائه |
| SDS | قابل ارائه |
مشخصات دقیق مانند آب، اسیدیته، ناخالصیها، خاکستر، فلزات سنگین و سایر آزمونهای کیفی باید از COA محصول واقعی استخراج شوند.
کاربردهای پروپیلن گلایکول USP
۱. صنایع دارویی
یکی از مهمترین کاربردهای پروپیلن گلایکول USP در فرمولاسیونهای دارویی است.
این ماده میتواند بهعنوان:
-
حلال
-
کمکحلال
-
حامل
-
هومکتانت
-
پایدارکننده
-
پلاستیسایزر
-
ماده کمکی فرمولاسیون
استفاده شود.
منابع دارویی، پروپیلن گلایکول را بهعنوان حلال و کمکحلال در طیف گستردهای از فرمولاسیونهای دارویی معرفی میکنند.
۲. حلال و کمکحلال
پروپیلن گلایکول توانایی حلکردن یا کمک به حلشدن بسیاری از مواد را دارد و با آب، استون و کلروفرم قابلیت اختلاط دارد. به همین دلیل در فرمولاسیونهای مختلف بهعنوان Solvent / Co-solvent مورد استفاده قرار میگیرد.
۳. صنایع آرایشی و بهداشتی
در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی، پروپیلن گلایکول میتواند بهعنوان مرطوبکننده، حلال و حامل ترکیبات مختلف استفاده شود.
از جمله محصولات مرتبط میتوان به:
-
کرمها
-
لوسیونها
-
ژلها
-
محصولات مراقبت پوست
-
محصولات مراقبت مو
-
محصولات بهداشتی
-
برخی محصولات آرایشی
اشاره کرد.
۴. صنایع غذایی با گرید مناسب
پروپیلن گلایکول در گریدهای مناسب میتواند در صنایع غذایی بهعنوان حامل، حلال برخی ترکیبات و نگهدارنده رطوبت مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، برای کاربرد مستقیم غذایی باید مشخص شود که محصول علاوه بر USP، الزامات و گرید مورد نیاز کاربرد غذایی را نیز دارد. USP بهتنهایی به معنی Food Grade بودن نیست.
۵. تولید عطر و اسانس
پروپیلن گلایکول به دلیل خاصیت حلکنندگی و عدم فراریت بالا، در برخی فرمولاسیونهای مربوط به عطر، اسانس و ترکیبات معطر بهعنوان حامل یا حلال مورد استفاده قرار میگیرد.
۶. صنایع دارویی و محصولات موضعی
خاصیت جذب رطوبت پروپیلن گلایکول باعث میشود در برخی محصولات موضعی بهعنوان Humectant مورد استفاده قرار گیرد.
این ویژگی به حفظ رطوبت فرمولاسیون کمک میکند.
۷. صنایع شیمیایی
پروپیلن گلایکول در برخی فرآیندهای شیمیایی و تولید محصولات مختلف بهعنوان حلال، ماده فرآیندی یا ماده اولیه مورد استفاده قرار میگیرد.
۸. پلاستیسایزر
پروپیلن گلایکول در برخی فرمولاسیونهای پلیمری و پوششی میتواند بهعنوان Plasticizer یا ماده کمککننده به انعطافپذیری فرمولاسیون استفاده شود.
۹. صنایع و محصولات مصرفی
به دلیل ترکیب مناسب ویژگیهایی مانند قابلیت اختلاط با آب، ویسکوزیته، حلالیت و جذب رطوبت، این ماده در بسیاری از محصولات و فرآیندهای صنعتی و مصرفی کاربرد دارد.
ویژگیهای مهم پروپیلن گلایکول USP
-
گرید USP
-
خلوص حداقل 99.5٪ طبق مونوگراف USP
-
فرمول شیمیایی C₃H₈O₂
-
CAS: 57-55-6
-
جرم مولکولی: 76.09 g/mol
-
مایع شفاف و بیرنگ
-
قابلیت اختلاط کامل با آب
-
خاصیت جذب رطوبت
-
قدرت حلکنندگی مناسب
-
کاربرد گسترده در داروسازی
-
مناسب برای فرمولاسیونهای آرایشی و بهداشتی
-
کاربرد در صنایع غذایی با گرید مناسب
-
کاربرد بهعنوان حلال و کمکحلال
-
مناسب برای برخی فرمولاسیونهای صنعتی و شیمیایی
پروپیلن گلایکول USP در صنایع دارویی
پروپیلن گلایکول از جمله مواد کمکی شناختهشده در صنعت داروسازی است و میتواند در اشکال دارویی مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
از کاربردهای آن میتوان به استفاده بهعنوان حلال یا کمکحلال در محلولهای خوراکی، موضعی و برخی فرمولاسیونهای دیگر اشاره کرد. همچنین در برخی محصولات بهعنوان هومکتانت و پلاستیسایزر استفاده میشود.
انتخاب مقدار مصرف و نحوه استفاده باید بر اساس فرمولاسیون، نوع فرآورده و الزامات دارویی مربوط انجام شود.
تفاوت پروپیلن گلایکول USP با پروپیلن گلایکول صنعتی
تفاوت اصلی در گرید و الزامات کیفی است.
| ویژگی | پروپیلن گلایکول USP | پروپیلن گلایکول صنعتی |
|---|---|---|
| گرید | USP | Industrial |
| خلوص | حداقل 99.5٪ طبق مونوگراف USP | وابسته به محصول |
| کنترل ناخالصیها | مطابق الزامات گرید | مطابق مشخصات تولیدکننده |
| کاربرد دارویی | مناسب در صورت تطابق کامل با الزامات | بهطور معمول برای این کاربرد انتخاب نمیشود |
| کاربرد غذایی | فقط در صورت داشتن الزامات لازم | مناسب نیست مگر دارای گرید مربوط باشد |
| COA | اهمیت بالا | اهمیت بالا |
| قیمت | معمولاً بالاتر | معمولاً اقتصادیتر |
| کاربرد صنعتی | قابل استفاده | گسترده |
بنابراین اگر مشتری برای داروسازی، آرایشی، غذایی یا کاربرد حساس درخواست پروپیلن گلایکول دارد، باید گرید موردنیاز دقیقاً مشخص شود.
تفاوت پروپیلن گلایکول و اتیلن گلایکول
این دو ماده نام مشابهی دارند اما یکسان نیستند.
| ویژگی | پروپیلن گلایکول | اتیلن گلایکول |
|---|---|---|
| نام انگلیسی | Propylene Glycol | Ethylene Glycol |
| اختصار | PG | MEG |
| فرمول | C₃H₈O₂ | C₂H₆O₂ |
| CAS | 57-55-6 | 107-21-1 |
| کاربرد مهم | دارویی، غذایی با گرید مناسب، آرایشی، حلال | ضدیخ، PET، پتروشیمی |
| سمیت | بسیار پایینتر | سمی و خطرناک در صورت بلع |
| کاربرد دارویی/غذایی | در گرید مناسب | معمولاً مناسب نیست |
| جرم مولکولی | 76.09 | 62.07 |
نکته مهم: پروپیلن گلایکول و اتیلن گلایکول را نباید بهعنوان دو محصول قابل جایگزینی در کاربردهای حساس در نظر گرفت.
نکات مهم هنگام خرید پروپیلن گلایکول USP
برای خرید این محصول، مخصوصاً برای کاربردهای دارویی، بهتر است موارد زیر بررسی شود:
-
گرید USP
-
درصد خلوص
-
شماره CAS
-
کشور سازنده
-
برند
-
شماره LOT
-
تاریخ تولید
-
تاریخ Retest یا Expiry در صورت وجود
-
میزان آب
-
اسیدیته
-
چگالی
-
ضریب شکست در صورت نیاز
-
فلزات سنگین
-
کلرید و سولفات در صورت نیاز
-
باقیمانده پس از احتراق
-
ناخالصیهای آلی
-
COA
-
TDS
-
SDS
-
نوع بستهبندی
مونوگراف USP برای پروپیلن گلایکول حداقل 99.5٪ ماده C₃H₈O₂ را مشخص میکند. بنابراین برای خرید یک محصول واقعاً USP، بررسی مدارک و انطباق بچ محصول اهمیت زیادی دارد.
قیمت پروپیلن گلایکول USP
قیمت پروپیلن گلایکول USP به عوامل مختلفی بستگی دارد:
-
برند و تولیدکننده
-
کشور سازنده
-
حجم خرید
-
نوع بستهبندی
-
شرایط بازار
-
موجودی
-
مدارک و گواهیهای همراه محصول
برای دریافت قیمت روز پروپیلن گلایکول USP میتوانید مقدار موردنیاز و بستهبندی موردنظر خود را به اطلس شیمی مهر اعلام کنید.
خرید پروپیلن گلایکول USP از اطلس شیمی مهر
اطلس شیمی مهر در زمینه تأمین مواد شیمیایی آزمایشگاهی، صنعتی و تخصصی فعالیت دارد و امکان تأمین و استعلام قیمت پروپیلن گلایکول USP را برای مشتریان فراهم میکند.
این محصول برای مجموعههای فعال در حوزههای زیر کاربرد دارد:
-
صنایع دارویی
-
تولید مواد اولیه دارویی
-
صنایع آرایشی و بهداشتی
-
صنایع غذایی با گرید مناسب
-
تولید محصولات مراقبت پوست و مو
-
صنایع شیمیایی
-
تولید عطر و اسانس
-
آزمایشگاهها
-
تولیدکنندگان فرمولاسیونهای تخصصی
برای سفارشهای عمده، اعلام مقدار موردنیاز میتواند به بررسی شرایط تأمین و قیمت کمک کند.
شرایط نگهداری پروپیلن گلایکول USP
پروپیلن گلایکول باید در ظرف مناسب و کاملاً بسته نگهداری شود.
-
در محیط خنک و خشک نگهداری شود.
-
از آلودگی محصول جلوگیری شود.
-
ظرف پس از مصرف کاملاً بسته شود.
-
از گرمای شدید و شرایط نامناسب محیطی محافظت شود.
-
در محیط دارای تهویه مناسب نگهداری شود.
-
از تماس با مواد ناسازگار جلوگیری شود.
-
شرایط دقیق نگهداری مطابق SDS و توصیه تولیدکننده رعایت شود.
پروپیلن گلایکول جاذب رطوبت است و در معرض هوای مرطوب میتواند رطوبت جذب کند؛ بنابراین بستهبندی مناسب و بسته نگه داشتن ظرف اهمیت دارد.
نکات ایمنی
پروپیلن گلایکول در مقایسه با بسیاری از حلالهای آلی، مادهای با کاربرد گسترده و مشخصات ایمنی مناسبتری است، اما همچنان باید مطابق SDS محصول استفاده شود.
-
از تماس غیرضروری با چشم و پوست جلوگیری شود.
-
هنگام انتقال حجمهای زیاد از تجهیزات حفاظت فردی مناسب استفاده شود.
-
از آلودگی محصول جلوگیری شود.
-
در کاربردهای صنعتی، تهویه مناسب رعایت شود.
-
برای کاربرد دارویی و غذایی، فقط از گرید و محصول دارای مدارک مناسب استفاده شود.
سوالات متداول
پروپیلن گلایکول USP چیست؟
پروپیلن گلایکول USP نوعی پروپیلن گلایکول با گرید دارویی و الزامات مشخصشده در مونوگراف USP است. USP برای این ماده حداقل 99.5٪ C₃H₈O₂ را مشخص میکند.
فرمول شیمیایی پروپیلن گلایکول چیست؟
فرمول شیمیایی آن C₃H₈O₂ است.
CAS پروپیلن گلایکول چیست؟
شماره CAS آن 57-55-6 است.
جرم مولکولی پروپیلن گلایکول چقدر است؟
جرم مولکولی آن حدود 76.09 g/mol است.
پروپیلن گلایکول USP چه کاربردی دارد؟
در صنایع دارویی، آرایشی و بهداشتی، غذایی با گرید مناسب، عطر و اسانس، آزمایشگاهی و برخی فرآیندهای شیمیایی بهعنوان حلال، کمکحلال، هومکتانت و ماده کمکی استفاده میشود.
آیا پروپیلن گلایکول USP برای صنایع غذایی مناسب است؟
در صورت داشتن الزامات و گرید مناسب غذایی میتواند کاربرد غذایی داشته باشد؛ اما صرفاً عبارت USP به معنی Food Grade بودن محصول نیست.
آیا پروپیلن گلایکول همان اتیلن گلایکول است؟
خیر. پروپیلن گلایکول و اتیلن گلایکول دو ماده شیمیایی متفاوت با فرمول، کاربرد و مشخصات ایمنی متفاوت هستند.
آیا پروپیلن گلایکول با آب مخلوط میشود؟
بله، پروپیلن گلایکول با آب بهخوبی و در تمام نسبتها قابل اختلاط است.
پروپیلن گلایکول در داروسازی چه نقشی دارد؟
میتواند بهعنوان حلال، کمکحلال، هومکتانت، حامل و پلاستیسایزر در برخی فرمولاسیونهای دارویی استفاده شود.
جمعبندی
پروپیلن گلایکول USP (Propylene Glycol USP) یک ماده شیمیایی با خلوص و الزامات کیفی مشخص است که کاربرد گستردهای در صنایع دارویی، آرایشی و بهداشتی، غذایی با گرید مناسب، عطر و اسانس، آزمایشگاهی و صنایع شیمیایی دارد.
این ماده با فرمول C₃H₈O₂، CAS 57-55-6 و جرم مولکولی 76.09 g/mol شناخته میشود و طبق مونوگراف USP، مقدار آن نباید کمتر از 99.5٪ باشد.
برای خرید، استعلام قیمت و تأمین پروپیلن گلایکول USP در حجمهای مختلف، میتوانید مقدار موردنیاز خود را به اطلس شیمی مهر اعلام کنید.
